จดหมายจากเกียวโต

สืบเนื่องมาจากวิชาการเขียนภาษาไทยเพื่อวิชาชีพที่สั่งงานเขียนสารคดี 4 หน้า และเราคิดว่าจะเขียนเรื่องเกียวโต (อีกแล้ว!) เลย "บังเอิญ" ไปเจอหนังสือเล่มนี้ "จดหมายจากเกียวโต" ที่ชั้นหนังสือห้องสมุดคณะ ตอนนั้นพลิกดูผ่านๆ แล้วคิดว่าลองหยิบมาอ่านดูละกันเผื่อจะเอาข้อมูลมาใช้เขียนได้บ้าง

แต่ปรากฎว่า ข้อมูลน่ะไม่ได้หรอก เพราะหนังสือเล่มนี้ไม่ใช่สารคดีท่องเที่ยว แต่เป็นเรื่องเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยรอบตัวเกี่ยวกับชีวิตในญี่ปุ่นพร้อมกับความเห็นของคนเขียนมากกว่า ก็เลยเปลี่ยนใจคิดว่าเอาไว้อ่านเล่นเวลานั่งรถเมล์/นั่งรถไฟฟ้าฆ่าเวลาละกัน แล้วก็กลายเป็นว่าได้ "อะไร" อย่างอื่นกลับมาแทน

คุณฮิมิโตะ ณ เกียวโต คนเขียนนี่เรียนที่มหาวิทยาลัยเกียวโตมา 7 ปี มีมุมมองอะไรน่าสนใจหลายเรื่อง บางเรื่องเราก็เห็นด้วย แต่บางเรื่องก็ไม่นะ แต่เืรื่องที่สะกิดใจ (ไม่ใช่ป๋อ กรุณาอย่าเล่น) เรามากก็คงเป็นเรื่องใกล้ตัวที่เกี่ยวกับนิสิตนักศึกษาไทยนี่ละ

เรื่องแรกเลยคงเป็นเรื่องของ "ปริญญา" (เมื่อวานเพื่งอ่านโน้ตของพี่ติ๊บเรื่องนี้เลยนะเนี่ย) ว่าคนไทยให้ความสำคัญกับปริญญาและพิธีการรับปริญญามากๆๆๆ แต่ที่ญี่ปุ่นพิธีรับปริญญาเป็นแค่พิธีเรียบๆ คงไม่มีใครเสียเงินแต่งหน้าทำผม หรือต้องตื่นตี 4 มาเตรียมตัวเหมือนที่ไทยบ้านเรา

แต่พิธีรับปริญญารวมถึงการเฉลิมฉลองรื่นเริงในวันปริญญาของบ้านเราดูจะมีความสำคัญกว่ามากตรงที่เป็นการเฉลิมฉลองความสำเร็จของการมาสู่ชนชั้นพิเศษที่ต่อไปนี้จะอยู่เหนือตาสีตาสาชาวบ้านร้านตลาด

อ่านแล้ว "จี๊ด" มาก ไม่สามารถบรรยายความรู้สึกออกมาได้ว่าที่ว่า "จี๊ด" เนี่ยมันเป็นยังไง แต่ถ้าจะให้พูดจริงๆคงรู้สึกสะท้อนใจแล้วก็ปลงไปในเวลาเดียวกันละมั้ง

แต่จริงๆก็ช่วยไม่ได้ที่สังคมบ้านเราเป็นแบบนั้น ประเทศไทยเป็นประเทศที่ยังไม่พัฒนา คนได้รับการศึกษาก็ไม่มาก ช่องว่างระหว่างชนชั้นก็ห่างกันมากเหลือกัน จะมาเทียบกับญี่ปุ่นที่เป็นประเทศพัฒนาสุดๆแล้วได้ยังไง

คิดไปคิดมาก็พอจะเข้าใจนะว่าทำไมคนไทยถึงให้ความสำคัญกับปริญญามากขนาดนี้ แต่ก็อดไม่ได้ที่จะรู้สึก "จี๊ด" กับความจริงเรื่องนี้อยู่ดี

อีกเรื่อง เป็นเรื่องของวุฒิภาวะของนิสิตนักศึกษาบ้านเรา

รู้สึกมั้ยว่านิสิตนักศึกษาในไทยเนี่ยหลายๆคนดู "เด็ก" มาก ยังไม่สามารถจัดการและรับผิดชอบชีวิตตัวเองได้ อันที่จริงวันนี้เราเพิ่งคุยกับกิ๊ฟกับเป้ย เพราะทั้ง 2 คนนี้เพิ่งอายุครบ 21 ขวบไปวันนี้และเมื่อวาน :-) แต่เรา 3 คนก็ยังรู้สึกว่าพวกเรายัง "เด็ก" อยู่ดี ทั้งที่จริงตามอายุก็บรรลุนิติภาวะกันหมดแล้ว ตามอายุเนี่ยพวกเราทุกคนเป็น "ผู้ใหญ่" กันหมดแ้ล้วจริงๆนะ

ทำไมถึงเป็นยังงั้น?

เราก็มาคิดต่อว่า การจะตัดสินคนว่าคนนี้ "เด็ก" และ "ผู้ใหญ่" เนี่ย ตัดสินจากอะไร? (ขออนุญาตไม่นับเรื่องความคิด เพราะคนบางคนอายุก็มากแล้ว แต่ยังคิดไม่เป็นก็มีอีกมาก!) เราคิดว่าเรื่องหาิเงินได้ด้วยตัวเองเนี่ยคงมีส่วนมาก เด็กไทยยังไม่มีรายได้เป็นของตัวเอง เอะอะอะไรก็ต้องแบมือขอพ่อแม่หมด แล้วจะทำให้รู้สึกว่าเป็นผู้ใหญ่จัดการชีวิตตัวเองได้ยังไง?

เราไม่ได้จะบอกว่าวิธีนี้ "ไม่ดี" หรือ "ไม่ถูก" นะ เพราะมันก็เป็นวิธีที่เราทำกัน ก็บ้านเรามันเป็นแบบนี้นี่ แต่เราก็อดเปรียบเทียบไม่ได้จากประสบการณ์ของตัวเองที่เห็นมาในประเทศอื่น ตอนเราอยู่อเมริกา เพื่อนอายุ 18 แต่เรารู้สึกว่าเค้ารับผิดชอบชีวิตตัวเองได้มากกว่าคนไทยอายุ 25 บางคนอีก หรือตอนที่ไปญี่ปุ่น (ในระยะเวลาสั้นๆ) ก็ยังอดรู้สึกไม่ได้ว่าตัวเอง "เด็ก" มากจริงๆ

จากความเห็นตัวเอง เราคิดว่าคนไทยผูกพันกับครอบครัวมาก พ่อแม่ก็ห่วงลูก ลูกก็ต้องพึ่งพ่อแม่ ในอนาคตพ่อแม่ก็มักจะ "คาดหวัง" กันว่าเราจะเป็นที่พึ่งพาให้เค้าได้ ผูกพันกันไปเป็นลูกโซ่แบบนี้ตลอดชีวิต (เน้นคำว่า "ตลอดชีวิต") และเรารู้สึกมากว่าพ่อแม่คนไทยมีอิทธิพลต่อลูกๆเยอะมากๆๆๆ บางครั้งก็มากซะจนน่าตกใจจริงๆ!!!

ขอย้ำอีกรอบว่า ไม่ได้ตัดสินว่าวิธีนี้ถูกหรือผิด ดีหรือไม่ดี รู้แค่ว่าเพราะเหตุผลพวกนี้เลยอาจจะทำให้เรารู้สึกว่าตัวเองไม่โตซักทีละมั้ง

จริงๆเพื่อนก็เคยบอกว่า "พูดเรื่องนี้อีกละ แล้วแกจะอยากเป็นผู้ใหญ่ไปเร็วๆทำไมกัน" ก็ขอพูดคำเดิมว่า ไม่ได้อยากนะจ๊ะ แต่อายุถึงวัยแล้ว ควรจะคิดเรื่องอนาคตให้สมกับอายุตอนนี้ได้แล้ว ถ้าตอนนี้ยังอายุ 15 ผูกคอซองอยู่ก็ว่าไปอย่าง อันที่จริงก็มีคนเตือนสติและช่วยกระตุ้นเราเหมือนกันว่า "วางแผนอนาคตตัวเองได้แล้ว หาตัวเองเจอหรือยังว่าอยากจะทำอะไร" นี่ยังไม่นับรวมถึงน้องชายของดิฉันที่กรุณามาเล็กเชอร์สั่งสอนพี่สาวคนนี้ ฟังทีไรรู้สึกเศร้าและอายแทบอยากจะแทรกแผ่นดินหนีทุกที

การที่เรียนจะจบแล้วแต่ยังไม่รู้ว่าตัวเองอยากทำอะไรต่อนี่ก็คงจะเรียกว่าเป็นผู้ใหญ่ไม่ได้หรอกนะ

สรุปเขียนมายาวยืด Point คืออะไร? 55555+ เอาเป็นว่า เป็นความอึดอัดคับข้องใจของคนที่เป็นเด็กแต่คิดว่าถึงเวลาแล้วที่จะต้องทำตัวเป็นผู้ใหญ่ละกัน